Różanystok pierwotnie nazywał się Tabeńszczyzną albo Krzywymstokiem. Z nadania króla Zygmunta Augusta (przed 1572 r.) i króla Stefana Batorego z 1582 r. majętność ta prawdopodobnie należała do Scypionów del Campo razem z Harasimowiczami, Stockiem (Stocznem) i Grodziszczanami (Grodziskiem). Później właścicielem Krzywego Stoku był Stanisław Tabieński, od którego nabył ją Kazimierz Tyszkiewicz, który testamentem z 24 IX 1652r. przekazał ją swemu bratankowi Szczęsnemu Tyszkiewiczowi.
Szczęsny Tyszkiewicz wraz z żoną Eufrozyną zamówili w 1652 r. u malarza w Grodnie obraz Matki Boskiej i umieścili go w swoim pokoju sypialnym. Gdy w 1658 r. (od 21 XI) zaczęły dziać przy tym obrazie rzeczy, które uznano za cudowne, przeniesiono go do innego pokoju w dworze. Następnie Szczęsny Tyszkiewicz ze swoją małżonką Eufrozyną zbudowali drewniany kościół, do którego przeniesiono słynący łaskami obraz.
W 1661 r. założono tu klasztor dominikanów, którzy odtąd mieli pieczę nad obrazem i coraz liczniej garnącymi się pielgrzymami. Wizerunek Matki Boskiej został poświęcony 21 XI 1662 r. w dniu Ofiarowania NMP przez kanclerza kurii biskupiej ks. Kazimierza Jana Wojsznarowicza. Biskup wileński Aleksander Sapieha w 1668 r. zatwierdził kult obrazu Matki Boskiej Różanostockiej. W latach między 1658 i 1662 nastąpiła zmiana nazwy miejscowości na Różanystok.
W 1759 r. dominikanie rozpoczęli budowę murowanego kościoła na wzór jezuickiej świątyni w Grodnie. W 1785 r. kościół konsekrował sufragan wileński bp Tomasz Ignacy Zienkowicz. Nie był on wykończony. Nie zbudowano jeszcze kopuły oraz dwóch wież. Ukończyli natomiast w 1794 budowę murowanego klasztoru. Po ostatnim rozbiorze Polski Różanystok znalazł się w zaborze pruskim. Prusacy wkrótce zabrali dominikanom wieś Stock, która stanowiła uposażenie klasztoru. Zakonnicy podjęli więc starania o utworzenie w Różanymstoku parafii.
W 1811 r. abp Stanisław Bohusz Siestrzencewicz, metropolita mohylewski erygował w Różanymstoku Parafię pod wezwaniem Ofiarowania NMP i powierzył ją pod opiekę Ojcom Dominikanom.
W 1846 r. władze carskie zamknęły klasztor dominikanów i opiekę nad świątynią i parafią przejęli księża diecezjalni. Dnia 15 IX 1866 r. rząd rosyjski zabrał kościół katolikom i zlikwidował parafię. Kościół razem z cudownym obrazem przekazano prawosławnym, którzy wnętrze świątyni dostosowali do potrzeb kultu w obrządku wschodnim. W 1901 r. Różanystok przekazano mniszkom prawosławnym z Grodna. Za ich czasów najwięcej zrealizowano inwestycji, ale i dokonano największych dewastacji w kościele. Zburzono dwa boczne ołtarze, zniszczono organy i dzwony. W sierpniu 1915 r. mniszki uciekły z Różanegostoku przed nadciągającymi wojskami niemieckimi i zabrały ze sobą słynący łaskami obraz Matki Bożej. W trakcie działań wojennych klasztor zamieniono na koszary, a kościół na magazyn. Katolicy zaraz po wkroczeniu Niemców rozpoczęli starania o odzyskanie kościoła. Oddano im dopiero pod koniec okupacji.
W listopadzie 1918 r. kościół został przekazany duchowieństwu katolickiemu. Na proboszcza odrodzonej parafii, biskup wileński Jerzy Matulewicz powołał ks. Witolda Sarosieka. W wyniku starań biskupa i proboszcza do Różanegostoku przybyli w listopadzie 1919 r. Salezjanie. Odtąd opiekowali się oni parafią i rozwinęli szeroką działalność oświatową i wychowawczą.
Salezjanie starali się o odzyskanie wywiezionego obrazu Matki Boskiej. Gdy się to nie udało zamówili nowy obraz na wzór poprzedniego. W dniu 8 IX 1929 r. odbyło się uroczyste wprowadzenie do świątyni nowego obrazu Matki Bożej, namalowanego w 1928 roku przez Jana Sawczyka w warszawskim zakładzie Włodzimierza Tura. Dnia 28 VI 1981 r. odbyła się koronacja słynącego łaskami obrazu Matki Boskiej Różanostockiej. Uroczystościom przewodniczyli: ks. kard. Franciszek Macharski, abp Henryk Gulbinowicz i bp Edward Kisiel. W 1987 r. Ojciec św. Jan Paweł II nadał kościołowi w Różanymstoku tytuł Bazyliki Mniejszej.
Mimo iż w 1954 r. władze państwowe zlikwidowały gimnazjum salezjańskie oraz cały ich zakład, to jednak obecnie, w nowych warunkach, Salezjanie nadal prowadzą nie tylko parafię, ale i szeroką działalność wychowawczą i oświatową.
Parafia w Różanymstoku tworzy wspólnotę wiernych zamieszkujących okoliczne miejscowości. Do parafii należą:
Bity Kamień, Brzozowo, Brzozowo Kolonia, Grodziszczany, Grzebienie, Harasimowicze, Jaczno, Krugło, Łozowo, Nierośno, Nowinka, Reszkowce, Różanystok, Sadowo, Sławno, Stock, Suchodolina.
Wspólnota ta, zakorzeniona w tradycji i wierze, gromadzi się wokół Eucharystii, modlitwy oraz życia sakramentalnego.
Historia parafii sięga początku XIX wieku i jest ściśle związana z obecnością różnych wspólnot zakonnych oraz duchowieństwa diecezjalnego.
Lata 1811 – 1846
Opiekę duszpasterską sprawowali Ojcowie Dominikanie, wśród nich m.in.
o. Kwiryn Medyński, spoczywający na miejscowym cmentarzu.
Lata 1846 – 1866
Parafia była prowadzona przez duchowieństwo świeckie. Posługiwali tu m.in.:
ks. Stanisław Biały, ks. Józef Koc, ks. Hipolit Kossobudzki CM oraz ks. Jakub Wysocki.
W roku 1866 nastąpiła kasata parafii, a kościół został zamieniony na cerkiew.
Rok 1918
Po odzyskaniu niepodległości nastąpiło ponowne przejęcie świątyni i reaktywowanie parafii rzymskokatolickiej.
Od 1919 roku – do dziś
Parafia pozostaje pod opieką Salezjanów Księdza Bosko
.
Proboszczami byli m.in.:
ks. Walenty Kozak, ks. Walenty Wieczorek, ks. Walenty Żydek, ks. Franciszek Cofałka,
ks. Teodor Cichos, ks. Józef Gorczaty, ks. Stanisław Chomiuk, ks. Edward Bańdo,
ks. Kazimierz Głąb, ks. Stanisław Halagiera, ks. Władysław Szulejko, ks. Tadeusz Kujawa,
ks. Antoni Rafałko, ks. Marian Żuk, ks. Lucjan Dąbrowski, ks. Sławomir Goworek,
ks. Stanisław Kutwiński, ks. Adam Wtulich, ks. Wojciech Witkowski.
Oratorium św. Dominika Savio
Oratorium Świętego Dominika Savio w Różanymstoku to miejsce spotkania dzieci i młodzieży, prowadzone w duchu św. Jana Bosko przez Salezjanów i Salezjanki.
To przestrzeń radości, rozwoju i wychowania, w której młodzi mogą bezpiecznie spędzać czas, rozwijać swoje talenty oraz budować relacje.
Godziny otwarcia:
poniedziałek – piątek: 14:30 – 17:30
Wspólnoty parafialne
W parafii działa wiele grup i wspólnot, które pomagają pogłębiać wiarę oraz budować żywe relacje:
Stowarzyszenie Salezjanów Współpracowników
Salezjańska Organizacja Sportowa SALOS
Liturgiczna Służba Ołtarza
Schola dziecięco-młodzieżowa
Animatorzy Oratorium
Wspólnota Wieczorów Uwielbienia
Wspólnota dla Intronizacji Najświętszego Serca Pana Jezusa
Koła Żywego Różańca
Wspólnota Różanostockich Wieczerników Modlitwy